Latem w górach najlepiej sprawdza się ubiór warstwowy z odzieży technicznej, wygodne obuwie trekkingowe oraz kurtka chroniąca przed wiatrem i deszczem. W dolinie może być 25°C, a na grani około 10°C i silny wiatr, dlatego nawet podczas słonecznego poranka trzeba mieć w plecaku dodatkową warstwę.
Dlaczego lato w górach wymaga przygotowania?
Letnia pogoda w górach zmienia się szybko. Wędrówkę możesz rozpocząć w pełnym słońcu, a po kilku godzinach wejść w chłodną chmurę, silny wiatr albo burzę. Temperatura na szczycie i grani bywa wyraźnie niższa niż u podnóża, a wysiłek dodatkowo zwiększa ryzyko przegrzania i odwodnienia.
Strój powinien więc chronić jednocześnie przed potem, chłodem, deszczem i promieniowaniem UV. Najlepszą strategią jest system warstwowy, który pozwala szybko zdjąć lub założyć kolejną część odzieży bez zatrzymywania się na długo.
Jak działa ubiór warstwowy?
Warstwy noszone od skóry na zewnątrz mają różne zadania. Pierwsza odprowadza wilgoć, druga zatrzymuje ciepło, a trzecia osłania przed wiatrem i opadami. Oddychalność oznacza możliwość odprowadzania pary wodnej na zewnątrz, dzięki czemu materiał nie pozostaje długo mokry po wysiłku.
| Warstwa | Przykładowa odzież | Funkcja |
|---|---|---|
| Bazowa | Koszulka techniczna lub bielizna termoaktywna z włókien syntetycznych albo wełny merino | Odprowadzanie potu i ograniczenie wychłodzenia mokrej skóry |
| Izolacyjna | Cienki polar, lekka bluza lub softshell | Zatrzymywanie ciepła podczas postoju, wiatru i przejścia w wyższe partie |
| Zewnętrzna | Kurtka przeciwwiatrowa lub kurtka z membraną | Ochrona przed deszczem i wiatrem przy zachowaniu oddychalności |
Bawełniana koszulka nie jest dobrym wyborem na górski szlak. Wchłania pot, długo schnie i po przemoczeniu traci właściwości izolacyjne. Mokry materiał może przyspieszyć wychłodzenie, szczególnie podczas odpoczynku albo przy silnym wietrze.
Odzież i obuwie na letni szlak
Spodnie trekkingowe powinny być lekkie, elastyczne i szybkoschnące. Dobrze, gdy pozwalają na swobodne unoszenie kolan oraz nie ograniczają kroku. Modele z odpinanymi nogawkami mogą sprawdzić się na łatwiejszej trasie, gdy rano jest chłodno, a w południe robi się gorąco.
Jeansy lepiej zostawić na spacer po miejscowości. Są ciężkie, sztywne i długo schną po deszczu. W wilgotnym terenie szybko stają się niekomfortowe, a podczas ochłodzenia mogą sprzyjać wychłodzeniu. Szorty są dopuszczalne na łatwych, krótkich trasach, ale długie spodnie lepiej chronią nogi przed słońcem, otarciami i roślinnością.
Obuwie dobierz do terenu, a nie wyłącznie do temperatury. Na łatwe ścieżki w niższych partiach mogą wystarczyć niskie buty trekkingowe. Na skaliste, nierówne lub mokre szlaki lepsze będą buty za kostkę, które stabilizują stopę. Niezależnie od wysokości cholewki podeszwa powinna zapewniać dobrą przyczepność.
Dobry model obuwia trekkingowego powinien mieć następujące cechy:
- Przyczepna podeszwa ułatwia przechodzenie po mokrych kamieniach, korzeniach i sypkim podłożu.
- Stabilna konstrukcja ogranicza niekontrolowane ruchy stopy na nierównym terenie.
- Oddychające materiały pomagają odprowadzać wilgoć podczas podejścia.
- Wzmocnione noski i pięty zwiększają ochronę przed uderzeniami oraz szybkim zużyciem.
Załóż do nich skarpety trekkingowe z włókien syntetycznych lub z dodatkiem wełny merino. Nie powinny tworzyć fałd ani uciskać palców. Na dłuższą wycieczkę dobrze mieć zapasową parę, zwłaszcza gdy trasa prowadzi przez strumienie lub podmokłe odcinki.
Akcesoria i bezpieczeństwo
Wysoko w górach słońce działa intensywnie, także przy lekkim zachmurzeniu. Czapka z daszkiem, kapelusz albo chusta chronią głowę i kark. Okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV ograniczają olśnienie, a krem z filtrem SPF 30–50 warto nałożyć na twarz, uszy, kark i odsłonięte ramiona.
Na krótką letnią wycieczkę zwykle wystarczy plecak o pojemności około 20–30 litrów, najlepiej z pokrowcem przeciwdeszczowym. Nie należy jednak rezygnować z wyposażenia tylko dlatego, że poranek jest pogodny. Kurtka przeciwdeszczowa, zapasowa koszulka i skarpety zajmują niewiele miejsca, a mogą zdecydować o komforcie po nagłej ulewie.
Przed wyjściem sprawdź, czy w plecaku znajdują się najważniejsze rzeczy:
- Kurtka przeciwdeszczowa lub lekka peleryna.
- Woda i kaloryczny prowiant na całą trasę.
- Podstawowa apteczka z plastrami, opatrunkami i bandażem.
- Mapa lub aplikacja z pobraną trasą oraz naładowany telefon.
- Powerbank, szczególnie podczas całodniowej wycieczki.
- Folia NRC na wypadek przymusowego postoju lub nagłego pogorszenia warunków.
Przygotowanie do wyjścia możesz przeprowadzić w stałej kolejności, od stóp do głowy:
- Załóż wygodne skarpety i sprawdź, czy buty nie uciskają oraz nie powodują luzu pięty.
- Wybierz spodnie zapewniające swobodę ruchu i dopasuj je do temperatury oraz rodzaju szlaku.
- Załóż koszulkę techniczną, a polar lub bluzę włóż do łatwo dostępnej części plecaka.
- Spakuj kurtkę zewnętrzną, nawet gdy prognoza przewiduje słońce.
- Nałóż ochronę przeciwsłoneczną i upewnij się, że masz czapkę oraz okulary z filtrem UV.
Przed wejściem sprawdź prognozę dla konkretnego pasma i wysokości, nie tylko temperaturę w miejscowości u podnóża.
W razie ostrzeżeń burzowych, silnego wiatru lub opadów zmień trasę albo przełóż wyjście. Powyżej linii lasu nie ma wielu miejsc, w których można szybko schronić się przed wyładowaniami i wichurą. Objawy takie jak ból głowy, zawroty, nudności, osłabienie i bardzo silne pragnienie mogą wskazywać na przegrzanie lub odwodnienie. W takiej sytuacji zejdź w chłodniejsze miejsce, odpocznij, pij małymi łykami i nie kontynuuj marszu na siłę.
Co zapamiętać przed wyjściem?
Latem w górach ubierz się warstwowo, wybierz szybkoschnące materiały i bezwzględnie zrezygnuj z bawełny jako warstwy bazowej. Dopasuj buty do trudności szlaku, zabierz ochronę przed słońcem oraz kurtkę przeciwdeszczową. Najważniejsze są rozsądna ocena własnych możliwości, aktualna prognoza i gotowość do zmiany planu, gdy warunki przestają być bezpieczne.
